Wydarzenia

„Rolls royce wśród zabytków sztuki Dolnego Śląska” - to zdanie określające malowidło na ambonie w kościele w Stankowicach z pewnością zapisane zostałoby w wiejskiej kronice, gdyby Stankowice taką kronike prowadziły. Padło ono z ust pana Andrzeja Wilka, historyka sztuki i przewodnika, który w niedzielę 11 września poprowadził spacer po wsi opowiadając o naszych zabytkach i przedwojennej historii naszej miejscowości.

Spotkaliśmy się pod kościołem i to kościól był pierwszym obiektem, którego tajemnice odkrywaliśmy. To zdecydowanie zabytek największej wagi we wsi – wzmianki o kościele napotykamy już w tekstach z XIV wieku, przez wieki był używany przez właścicieli Zamku Czocha i przez nich dotowany. To właśnie Abraham von Nostitz należący do rodu, w rękach którego Zamek Czocha znajdował się przez długie 250 lat był przedstawiony na malowanym na drewnie ołtarzu. Ołtarz z wizerunkiem Nostitza z żonami podczas komunii świętej na początku umieszczony był w kościele w Stankowicach, następnie trafił do kaplicy w Zamku Czocha, a dzisiaj można go oglądać w muzeum Keisertrutz w Gorlitz. Związki możnych rodów rycerskich z kościołem w Stankowicach potwierdzają liczne epitafia ustawione w wokół kościoła. Dzięki spostrzegawczości pana Andrzeja okazało się, że tekst tablicy informacyjnej postawionej przy kościele wymaga zmian – najstarsze epitafia przy stankowickim kościele pochodzą nie z XVII wieku jak napisano na tablicy, ale już z XVI w. Ciekawostką okazała się również informacja o tym, że istnieje opracowanie, w którym zapisano i odcyfrowano teksty epitafiów z niemieckich płyt. Może odnalazłyby się wśród nich również te ze Stankowic?

We wnetrzu kościoła najbardziej zauroczył obraz namalowany na boku wejścia do ambony. To ten „rolls royce”. Malowidło przedstawia scenę biblijną – sen Jakuba. Co ciekawe za śpiacym Jakubem, za drabiną i aniołami widać najstarsze, XVI wieczne przedstawienie Zamku Czocha. Sama ambona również zachwyca renesansową ornamentyka, dziś ukrytą pod warstwą złotej farby, choć mieszkańcy pamiętają jeszcze karminowo-granatową stylistykę. We wspomnieniach obecny jest również dach kryty gontem, rzędy ozdobnych ław ustawionych bokiem do ołtarza i glinianą polepę na podłodze, które zastali zaraz po przyjeździe.

Zaskakujące okazały się uwagi naszego przewodnika o różnym posadowieniu domów ubogich rzemieślników i bogatych gospodarzy gospodarujący czasem na setkach hektarów. Otóż drobni rzemieślnicy i kupcy zamieszkiwali w uboższych, mniejszych, zbudowanych często techniką szachulcową domach zaraz nad stankowickim potokiem. Wielkim gospodarzom byłoby tam za ciasno, potrzebowali więcej miejca na okazałe stodoły i inne budynki gospodarskie. Sadowili się na zboczach naszej niewielkiej doliny, bo tam byli bliżej pól, które uprawiali. Taki układ czytelny jest we wsi do dzisiaj. Trzeba było opowieści pana Andrzeja by to dostrzeć i zrozumieć. Czasem tak jest, że rzeczy mijane codziennie robią się dla nas niewidzialne.

Warto jeszcze wspomnieć o remizie. Jest to budynek naprawdopodobniej z drugiej połowy XIX wieku, jedna z wielu takich budowli zbudowanych w tamtym czasie przy pomocy dotacji państwowych. Wyróżnia się drewnianą wieżą do suszenia węży strażackich, zachował się również stary wóz strażacki. Budynek wymaga remontu, ale to nie przeraża części stankowiczan, którym w nieczynnej remizie marzy się muzeum wiejskie.

To było bardzo inspirujące popołudnie. Liczba osób, które pojawiły się na naszym historycznym spacerze po Stankowicach pokazuje, że jest potrzeba dowiadywania się o przeszłości miejsca, w którym się mieszka. Spotkanie zakończyliśmy wspólnym posiedzeniem przy kawie.

Spotkanie odbyło się w ramach projektu „Stankowice. Miejsce, ludzie, historia”, który jest dofinansowany przez Muzeum Historii Polski w ramach konkursu „Patriotyzm jutra”. Wsparcia udzielili również lokalni sponsorzy: Dobry Dom Moritz Reichert ze Stankowic, P.U. Tomkop Tomasz Śliwiński ze Stankowic, Stadnina Izery ze Stankowic, Gościniec u Buckich ze Stankowic, Tartak Grabiszyce, Niepubliczne Przedszkole „Tęczowa Dolina” z Leśnej, Plaża Czocha i P.H. Sawczak.