Zasady postępowania w wypadku miejscowych zagrożeń

1. Upały – zasady postępowania

Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać podobnym przypadkom, poznaj objawy i bądź gotów do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

Oparzenie słoneczne – objawia się zaczerwienieniem i bolesnością skóry, możliwe jest swędzenie, gorączka, ból głowy. Pierwsza pomoc: weź chłodny prysznic, użyj mydła, aby usunąć olejki (kremy). Miejsca oparzone polewaj dużą ilością zimnej wody. Jeśli na skórze wystąpią pęcherze, zrób suchy, sterylny opatrunek i skorzystaj z pomocy medycznej.

Przegrzanie – objawia się osłabieniem, zawrotami głowy, występuje nadmierne pragnienie, nudności i wymioty, kurcze mięśni (zwłaszcza nóg i brzucha), utrata przytomności.

Pierwsza pomoc – połóż poszkodowaną osobę w chłodnym miejscu (nogi unieś na wysokości 20-30 cm). Poluzuj ubranie. Użyj zimnej mokrej tkaniny jako okładu do obniżenia temperatury ciała. Podawaj wodę z solą do picia małymi łykami. Jeśli wystąpią nudności, odstaw wodę. Jeśli wystąpią wymioty, szukaj natychmiastowej pomocy medycznej. W przypadku utraty przytomności przy wyczuwalnym oddechu i tętnie, ułóż poszkodowanego na boku.

Bądź przygotowany na wystąpienie wysokich temperatur!

  • Utrzymuj chłodne powietrze wewnątrz pomieszczeń, stosując żaluzje w drzwiach i oknach.
  • Rozważ utrzymanie w użyciu zewnętrznych okiennic przez cały rok. Zewnętrzne okiennice latem nie dopuszczają ciepła do wnętrza domu, natomiast utrzymują ciepło w domu zimą. Sprawdź przewody urządzeń klimatyzacyjnych, czy są właściwie izolowane i szczelne.
  • Oszczędzaj elektryczność. W okresie dużych upałów ludzie mają skłonności do znacznie większego zużycia energii elektrycznej na potrzeby urządzeń klimatyzacyjnych, co prowadzi do niedoboru mocy lub przerw w dopływie prądu.
  • Przebywaj wewnątrz pomieszczeń tak długo, jak to możliwe. Jeśli jest brak klimatyzacji, przebywaj na najniższym poziomie budynku, poza zasięgiem światła słonecznego.
  • Spożywaj zbilansowane, lekkie posiłki.
  • Regularnie pij duże ilości wody mineralnej. Osoby cierpiące na epilepsję oraz schorzenia serca, nerek lub wątroby, będące na niskowodnej diecie oraz mające problemy z utrzymaniem płynów, powinny skontaktować się z lekarzem przed zwiększonym przyjmowaniem płynów.
  • Ogranicz przyjmowanie napojów alkoholowych. Mimo że piwo i napoje alkoholowe zdają się zaspakajać pragnienie, to zazwyczaj powodują dalsze odwodnienie organizmu.
  • Ubieraj się w luźno dopasowane rzeczy, zakrywające możliwie największą powierzchnię skóry. Lekka, o jasnych kolorach odzież odbija ciepło i promieniowanie słońca oraz pomaga utrzymać normalną temperaturę ciała.
  • Noś okrycia głowy, które skutecznie będą chronić twarz i głowę przed nadmiernym nagrzaniem.
  • Unikaj zbytniego nasłonecznienia. Opalenizna spowalnia zdolność do samoczynnego chłodzenia się. Użyj środków ochrony przed promieniami słonecznymi o wysokim współczynniku skuteczności.
  • Unikaj skrajnych zmian temperatury. Zwolnij tryb życia. Zredukuj, wykreśl lub przeorganizuj wyczerpujące zajęcia. Osoby z grupy wysokiego ryzyka powinny przebywać w chłodnych miejscach. Stosuj tabletki solne, ale tylko wtedy, jeśli zostały zalecone przez lekarza.
  • Pamiętaj, że podczas upałów występuje zwiększone zagrożenie przeciwpożarowe – przebywając w lesie, na podsuszonych łąkach, ścierniskach, zachowaj szczególną ostrożność i staraj się nie zaprószyć ognia.

Podczas suszy

  • Zmniejsz zużycie wody. Podlewanie trawników i mycie samochodów marnotrawi wodę.
  • Gdzie tylko możliwe, używaj wielokrotnie tej samej wody.

2. Ukąszenia przez żmiję – zasady postępowania

Żmija zygzakowata (Vipera berus) to jedyny wąż jadowity na terenie Polski. Podlega ochronie gatunkowej. Najczęściej można ją spotkać na terenach podgórskich, łąkach, pastwiskach.

Jad żmii zygzakowatej jest stosunkowo słaby. Zawiera hemorraginę (uszkodzenie ściany naczyń), koagulinę (zatory) i cytolizynę ( uszkodzenie komórek). Szczególnie podatne na jego działanie są dzieci ze względu na mała masę ciała. Ukąszenie może być nieuświadomione przez osobę poszkodowaną, szczególnie jeśli jest to dziecko. Miejscowo obserwowane są dwa ślady po zębach jadowych oddalone o 5-10 mm, pojawia się ból, zaczerwienienie, obrzęk, martwica. Po różnym czasie (minuty, godziny) rozwijają się objawy ogólne ( ból głowy, nudności wymioty, biegunka, powiększenie w. chłonnych, niepokój, spadek ciśnienia, duszność, zaburzenia świadomości) prowadzące do wstrząsu.

Pierwsza pomoc polega na obmyciu zranienia zimną wodą i unieruchomieniu kończyny najlepiej poniżej poziomu ciała. Wskazane jest ochłodzenie kończyny za pomocą woreczków z lodem, okrycie poszkodowanego i podanie płynów najlepiej pozajelitowo. Metody polegające na nacinaniu rany i upuszczaniu krwi są historyczne i nie powinny być stosowane. Nie zaleca się również stosowania opasek uciskowych ( niektórzy autorzy dopuszczają opaskę uciskającą naczynia żylne powyżej zranienia w przypadku przedłużonego transportu do szpitala) zabronione są próby wysysania jadu. Należy monitorować funkcje układów krążenia i oddechowego.

Zasadniczym postępowaniem jest podanie surowicy przeciwko jadowi żmij i chirurgiczne opracowanie zranienia. Postępowanie to powinno odbywać się na terenie ośrodka dysponującego zestawem p-wstrząsowym. Podanie surowicy jest skuteczne do 20 ( max. 24) godzin po ukąszeniu.

3. Ochrona przed wichurą lub huraganem ogranicza się w zasadzie do zabezpieczenia obywateli i ich mienia oraz do usuwania skutków zdarzenia.

Przed wystąpieniem wichury

  • Upewnij się, czy wszyscy członkowie Twojej rodziny wiedzą, jak postępować w czasie huraganu oraz naucz ich, jak wyłączać gaz, elektryczność i wodę.
  • Opracuj plan komunikowania się w czasie zagrożenia na okoliczność, gdy członkowie rodziny są rozdzieleni (realny przypadek, gdy dorośli są w pracy, a dzieci w szkole).
  • Naucz dzieci, jak i kiedy wzywa się policję lub straż pożarną oraz które radio jest nastrojone na odbiór informacji o stanie zagrożenia.

Podczas wichury

Miej włączone radio bateryjne na częstotliwości radia regionalnego albo rozgłośni lokalnej, w celu uzyskania komunikatu o zagrożeniu i sposobach postępowania.

  • Zabezpiecz swoje mieszkanie (dom):
    • zamknij okna, zabezpiecz rynny i inne elementy budynku;
    • sprawdź, czy konstrukcja dachu jest mocno przytwierdzona do konstrukcji budynku;
    • zabezpiecz lampy i inne urządzenia, które mogą ulec zniszczeniu;
    • usuń z parapetów i balkonów przedmioty, które mogą zagrażać przechodniom;
    • uprzątnij z obejścia przedmioty, które mogłyby narobić szkód (porwane przez wiatr);
    • zapewnij sobie odpowiednią ilość źródeł światła – jak: latarki elektryczne (baterie do latarek i odbiorników radiowych), świece;
    • sprawdź stan apteczki pierwszej pomocy i zaopatrz się w niezbędne materiały i leki;
    • przygotuj rzeczy, które mogą być potrzebne w czasie ewakuacji, tj. dokumenty, odzież, żywność, wartościowe rzeczy;
    • nie parkuj pojazdów w pobliżu drzew, słupów i trakcji elektrycznych.
  • Wyłącz główny wyłącznik prądu i gazu – ograniczy to niebezpieczeństwo powstania pożaru.
  • Schowaj się w środkowych i najniższych partiach budynku z dala od oszklonych okien, sufitów i drzwi.
  • Znajdując się poza domem, pozostań tam, aż huragan nie przejdzie.
  • Nie zatrzymuj się pod trakcjami elektrycznymi, planszami reklamowymi, drzewami itp.

Jeżeli służby ratownicze zalecają ewakuację:

  • wyrusz tak szybko, jak to tylko możliwe;
  • opuszczając mieszkanie wyłącz energię elektryczną oraz zamknij główny zawór wody i gazu,
  • wygaś ogień w piecach oraz zabezpiecz dom;
  • zawiadom kogoś poza zasięgiem wichury, dokąd się ewakuujesz;
  • zabierz przygotowany zawczasu podręczny bagaż oraz ciepłą odzież.

Po wichurze

  • Udziel pierwszej pomocy rannym i poszkodowanym osobom.
  • Unikaj leżących lub zwisających przewodów elektrycznych.
  • Ostrożnie wkraczaj do swego domu.
  • Sprawdź instalację (gazową, elektryczną, wodociągową i ściekową) w zniszczonym domu.

O wszystkich zdarzeniach mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi informuj:

  • służby dyżurne Straży Pożarnej i Policji,
  • pogotowie energetyczne, gazowe, inne właściwe służby.

4. Katastrofy naturalne – powodzie i podtopienia

  • W ostatnim dwudziestoleciu ubiegłego wieku największe straty spowodowała właśnie powódź, szczególnie dotkliwa była ta z sierpnia 2010 r. Rozmiar strat mógłby być mniejszy, gdyby mieszkańcy województwa byli dostateczne wcześnie poinformowani o sposobie walki z żywiołem i sposobach ograniczenia jego skutków. Postępowanie obywateli w przypadku wystąpienia powodzi lub zatopień podzielono na trzy fazy, w zależności od czasu podejmowania poszczególnych działań.
  • Przed wystąpieniem powodzi

Pogotowie przeciwpowodziowe

  • wprowadza się, gdy poziom rzeki wzrasta do poziomu ostrzegawczego i nadal się podnosi.

Alarm powodziowy

ogłasza się, gdy poziom wody zbliża się do stanu alarmowego.

Przygotuj się do powodzi, zanim ona Ciebie zaskoczy !!!

  • Dowiedz się w swoim urzędzie gminy (miasta):
    • czy nie mieszkasz na terenie zagrożonym, zalewowym;
    • przy jakim poziomie wody ogłaszany jest stan ostrzegawczy i stan alarmowy;
    • jakie będą stosowane sposoby alarmowania (syreny, dzwony, komunikaty radiowe);
    • czy w razie powodzi będzie zorganizowana ewakuacja, kto ją będzie przeprowadzał, kiedy, kogo i co obejmie oraz gdzie przewiduje się miejsca przyjęć ludzi i mienia.
  • Ubezpiecz siebie i swój dobytek – w razie tragedii odszkodowanie zawsze pomoże Ci „stanąć na nogi”.
  • Jeśli zagrożenie powodzią stanie się realne, zaopatrz się w przydatny sprzęt:
  • latarki, radioodbiornik bateryjny z zapasowymi bateriami;
  • inne źródła światła (świece, lampy naftowe, zapałki, zapalniczki).
  • Przygotuj się, aby być samowystarczalnym przez okres 3 dni i zdolnym do pomocy sobie i innym.
  • Poproś krewnych lub znajomych zamieszkałych na terenach bezpiecznych, by służyli jako miejsce kontaktu dla Twojej rodziny. Upewnij się, czy wszyscy jej członkowie znają adresy i telefony osób kontaktowych.
  • Zapoznaj rodzinę, jak zabezpiecza się mieszkanie, dom, obejście przed powodzią i grabieżą.
  • Sprawdź zawory zainstalowane w kanalizacji ściekowej swego domu w celu zapobieżenia cofania się wody z systemu drenowego.

W czasie zagrożenia powodziowego

Postępuj zgodnie z treścią komunikatów – nie zwlekaj !!!

  • Miej włączone radio bateryjne na częstotliwości radia regionalnego albo rozgłośni lokalnej, w celu uzyskania komunikatu o zagrożeniu i sposobach postępowania.
  • W przypadku niebezpieczeństwa natychmiast przemieszczaj się na wyżej położone tereny (miejsca).
  • Jeżeli władze lokalne ogłoszą ewakuację z terenów zagrożonych, bądź przygotowany na nią wraz z rodziną. Pamiętaj także o swoich zwierzętach.
  • Zabezpiecz swoje mieszkanie, swój dom, tj. przenieś wartościowe wyposażenie domowe na wyższe piętra domu oraz zabezpiecz parter, jeśli czas na to pozwala.
  • Wykorzystaj do tego celu worki z piaskiem, folię lub inne materiały podręczne. Z posesji wszystkie rzeczy schowaj w budynku lub przywiąż je do czegoś stabilnego, aby nie popłynęły.
  • W czasie powodzi odłącz urządzenia elektryczne, ale nie dotykaj ich, gdy są wilgotne lub stoją w wodzie. Wyłącz sieć gazową i wodociągową.
  • W miarę możliwości na wyższych piętrach napełnij wannę i inne pojemniki wodą, po wcześniejszym wysterylizowaniu ich płynami typu: ACE, Bielinka, Chlorobis, inne.
  • Nie używaj w gospodarstwie domowym wód gruntowych; mogą być zatrute (skażone).
  • Nie chodź po obszarach zalanych, jeżeli woda przemieszcza się szybko. Fala o głębokości kilkunastu centymetrów może przewrócić i przemieścić dorosłego człowieka.
  • Jeżeli musisz przekroczyć zalany obszar, użyj tyczki do badania gruntu przed sobą. Do przejścia wybieraj miejsca bez silnego nurtu.
  • Po ostrzeżeniu, że spodziewana jest duża powódź, zapewnij swobodny wlew wód powodziowych do piwnicy Twego domu lub sam wypełnij ją czystą wodą. Unikniesz w ten sposób zagrożenia uszkodzenia fundamentów domu przez ciśnienie napierających wód powodziowych.
  • Dzieciom i osobom z ograniczoną świadomością należy przymocować w widocznym miejscu kartkę z imieniem, nazwiskiem oraz miejscem zamieszkania.
  • Jeżeli zostaniesz wytypowany do pomocy w pracach przeciwpowodziowych (np. do układania lub napełniania worków z piaskiem) – pomagaj !!!
  • W miarę możliwości zapobiegaj tworzeniu się atmosfery paniki, bądź rozsądny, zachowaj trzeźwość umysłu – to połowa sukcesu.

Dobrze jest znać ustalone zasady sygnalizacji na wypadek różnych potrzeb:

          kolor biały – potrzeba ewakuacji;

          kolor czerwony – potrzeba żywności i wody;

          kolor niebieski – potrzeba pomocy medycznej.

Po powodzi

  • Jak najdłużej pozostań poza zasięgiem wód powodziowych, gdyż mogą być skażone np. produktami ropopochodnymi, nie oczyszczonymi ściekami, bakteriami chorobotwórczymi itp. Nie używaj ich do picia! Mogą być one również pod napięciem z uszkodzonych linii energetycznych napowietrznych lub podziemnych.
  • Bądź ostrożny, gdy wjeżdżasz na tereny dotknięte powodzią. Drogi mogą być osłabione i mogą nie wytrzymać ciężaru Twojego samochodu (ciągnika), czy innego pojazdu.
  • Miej zawsze włączone radio w celu uzyskania informacji lokalnych dotyczących udzielanej pomocy, tj. zaopatrzenia w żywność i wodę zdatną do picia i użytku ogólnego.
  • Zwracaj uwagę na zdrowie i bezpieczeństwo Twoje i Twojej rodziny. Często myj ręce mydłem w czystej wodzie, szczególnie jeśli miałeś kontakt z wodami powodziowymi.
  • Pamiętaj o wspomożeniu swoich sąsiadów, którzy mogą potrzebować specjalnej pomocy przy małych dzieciach, starszych lub przy niepełnosprawnych osobach.
  • Wyrzuć żywność, która miała kontakt z wodami powodziowymi.
  • Poinformuj odpowiednie służby o zerwanych liniach energetycznych, nieszczelności rurociągu gazowego lub o innych zagrożeniach występujących na Twoim terenie.
  • Mieszkanie i wszystkie sprzęty, przydatne do dalszego użytkowania, trzeba zdezynfekować, gdyż naniesiony muł zawiera duże ilości grzybów i bakterii chorobotwórczych, które zagrażają zdrowiu ludzi i zwierząt.
  • Przygotuj do wymiany podłogi i mury, które nasiąkły wodami powodziowymi.
  • Sprawdzaj, czy fundamenty Twego domu nie mają pęknięć, aby upewnić się, że budynek nie grozi zawaleniem. Uważaj na poluzowane tynki, sufity.
  • Odpompuj zalane piwnice stopniowo – około 1/3 pierwotnego poziomu wody dziennie – w celu uniknięcia zniszczenia struktury fundamentów.
  • Dopilnuj, aby instalacje domowe: elektryczne, gazowe i wodno-kanalizacyjne zostały sprawdzone przez fachowców i ewentualnie naprawione przed ich ponownym użytkowaniem.
  • Używaj mocnego obuwia i bateryjnych lamp lub latarek w czasie oględzin zabudowań.
  • Jeżeli byłeś ubezpieczony przed powodzią, skontaktuj się z firmą ubezpieczeniową, aby uniknąć nieporozumień z odszkodowaniami. Zrób zdjęcia zastanych zniszczeń – zarówno budynku, jak i wyposażenia.

5. Gradobicia – zasady postępowania

  • Ubezpiecz swoje mieszkanie, dom, samochód, zwierzęta gospodarskie, uprawy polowe od skutków gradobicia.
  • Zapisz i zapamiętaj numery telefonów na pogotowie ratunkowe, do służb weterynaryjnych i upewnij się, czy wszyscy członkowie rodziny je znają.
  • Przygotuj swoje mieszkanie, swój dom:
    • zabezpiecz rynny i inne części budynku;
    • zabezpiecz lampy i inne urządzenia, które mogą ulec zniszczeniu.

Najczęstszą przyczyną jego występowania jest powstawanie chmur gradowych na skutek silnych, pionowych ruchów powietrza. Zjawisko to ma miejsce najczęściej w okresie letnim.

Podczas gradobicia

  • Jeżeli spotka Cię gradobicie z dala od domu, znajdź bezpieczne schronienie i pozostań tam do czasu jego zakończenia.
  • Jeśli jesteś w domu:
    • zamknij okna, usuń z parapetów i balkonów przedmioty, które mogą zagrażać przechodniom;
    • pozostań w nim z dala od oszklonych okien, sufitów i drzwi;
    • w miarę możliwości pozamykaj zwierzęta domowe i hodowlane;
    • trzymaj pod ręką przygotowane latarki oraz dodatkowe baterie;
    • miej włączone radio w celu zapoznania się z aktualnymi komunikatami.

O wszystkich zdarzeniach mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi informuj pogotowie ratunkowe, a w przypadku zerwania linii energetycznych zgłoś to pogotowiu energetycznemu.

Po gradobiciu

  • Udziel pierwszej pomocy rannym lub poszkodowanym osobom.
  • Nie przenoś ciężko rannych osób, chyba że są one bezpośrednio zagrożone doznaniem kolejnych obrażeń; wezwij pomoc.
  • Jeżeli byłeś ubezpieczony przed gradobiciem, wykonaj zdjęcia zniszczeń, zarówno domu, jak i jego wyposażenia, w celu ubiegania się o odszkodowanie.

5. Pozostałe zagrożenia – kradzieże

Statystyki policyjne wyraźnie wskazują, że mieszkania, domki jednorodzinne, domki letniskowe, altanki ogrodowe, a nawet przydomowe warsztaty znajdują się w centrum uwagi złodziei. Najczęściej złodziej wie gdzie się włamać tak, aby ryzyko mu się opłacało.

Aby skutecznie zabezpieczyć się przed włamaniem, musimy podjąć stosowne działania:

  • Nie należy się „chwalić tym, co posiadamy”, dotyczy to również naszych dzieci, którym należy wytłumaczyć, aby nie opowiadały na podwórku o tym, co mamy w domu.
  • Drzwi wejściowe powinny być solidne i posiadać co najmniej dwa zamki, w tym jeden antywłamaniowy. Mówi się, że nie ma zamka, którego złodziej nie potrafiłby otworzyć, jednak zamki „trudne i skomplikowane” skutecznie odstraszają złodziei.
  • Wychodząc z domu zamykajmy drzwi na wszystkie zamki, sprawdźmy okna i drzwi balkonowe. Jeżeli wyjeżdżamy na dłużej, poprośmy rodzinę lub dobrych znajomych, aby zwracali uwagę na nasze mieszkanie. Niech wyjmują listy ze skrzynki, włączą wieczorem światło lub radio itp.
  • Nie zawierajmy przypadkowych znajomości i nie sprowadzajmy przypadkowych gości. Jeśli mamy do czynienia z osobami nieznanym, np. listonosz, rzemieślnik itp. zawsze sprawdzajmy ich tożsamość.
  • Nie oddajmy kluczy obcym lub mało znanym osobom,
  • wytłumaczmy to naszym dzieciom.
  • Stosujmy różne systemy zabezpieczeń naszych domów i mieszkań, odpowiednie zamki, systemy alarmowe, wzmocnione drzwi. Dobrze jest zainstalować domofon i wizjer a także zapornicę łańcuchową lub podobne urządzenie.
  • Obserwujmy otoczenie, w jakim żyjemy, zwracajmy szczególną uwagę na obce osoby, kręcące się w pobliżu naszego miejsca zamieszkania. O nietypowych sytuacjach informujmy dozorców, a jeśli nasze podejrzenia są uzasadnione Policję.
  • Aby zminimalizować ewentualne straty spowodowane kradzieżą, dobrze jest ubezpieczyć mieszkanie.

Przy zakupie zamków, drzwi i innych zabezpieczeń należy zwracać uwagę czy posiadają one świadectwo homologacyjne.